Những ông “vua con” trong nhà trường Mỹ

http://www.baomoi.com/Nhung-ong-vua-con-trong-nha-truong-My/59/5991505.epi

Một đặc điểm nổi bật của nền giáo dục Mỹ là tính dân chủ có phần...thái quá. Nhiều người nước ngoài bị sốc khi được tận mắt chứng kiến việc học tập và giáo dục tại các trường phổ thông ở đây.

Không được đụng đến trẻ em

Định đề chính của nền giáo dục Mỹ là cần phải đối xử với đứa trẻ như với người lớn. Đứa trẻ là một nhân cách mà chúng ta phải lắng nghe và tôn trọng sự lựa chọn của nó.

Tất nhiên cần phải định hướng cho trẻ, nhưng không phải dưới hình thức mệnh lệnh, mà bố mẹ cần phải giải thích, tại sao cái này tốt, còn cái kia lại xấu. Mà để giáo dục cho trẻ những giá trị của gia đình từ thuở còn thơ, bạn phải mang nó theo khắp nơi.

Vào khách sạn, đến bạn bè, đi xem hát, vào nhà thờ...Hãy để cho trẻ quan sát bố mẹ ứng xử như thế nào trong những trường hợp tương tự, và nó sẽ trở thành như vậy: một người Mỹ thực sự!

Mỗi công dân Mỹ mẫu mực phải “thông báo về những hành động vi phạm nhân quyền”. Và nếu đứa trẻ phàn nàn với ai đó rằng nó bị đánh đập, thì người lớn nào nghe được điều đó có thể đi báo cảnh sát.

Nhưng phải làm gì nếu cậu bé tinh nghịch không vâng lời? Mà đó đâu phải là lỗi của nó! Người có lỗi là bố mẹ: vì họ không giải thích, không giáo dục chỉ bảo.

Ở Mỹ có hai biện pháp trừng phạt chính. Thứ nhất – đứa trẻ bị tịch thu một cái gì đó: giấu đồ chơi, không cho xem tivi...Biện pháp thứ hai gọi là “ghế nghỉ ngơi”.

Kẻ nghịch ngợm được đặt lên ghế đó để cậu ta ngồi im lặng và suy nghĩ về lỗi lầm của mình. Nhưng trước khi chịu hình phạt, người lớn sẽ tâm sự để cậu bé hiểu rằng mình đã làm điều bậy bạ và không bao giờ được lặp lại nữa.

Khác với nhiều nước, ở Mỹ các bà mẹ không vội vã đi làm sau khi sinh. Họ rất ít khi đi thuê bảo mẫu – phải chăng một người lạ có thể giáo dục đứa trẻ trên tinh thần những giá trị của gia đình họ?

Ông, bà cũng không trông cháu: một khi bạn quyết định sinh con nghĩa là phải sẵn sàng dành cho nó toàn bộ thời gian. Còn khi bà mẹ đi làm thì phải gửi con vào nhà trẻ. Ở đấy đứa bé tự do làm những gì mình thích: đi dạo, ngủ hay chơi đồ chơi.

Bị điểm 2, không phê bình học sinh, mà là thầy giáo

Nói rằng trường phổ thông Mỹ khác trường phổ thông Nga là chưa nói gì. Và có bao nhiêu trường phổ thông thì có bấy nhiêu sự khác biệt, bởi vì mỗi bang có những chương trình phổ thông của mình.

Ông Aytrat Dimiev, một cựu giáo viên ở Kazan 10 năm nay dạy hóa ở Texas, dưới ảnh hưởng của hiện thực nước Mỹ, ông đã viết cuốn “ Nước Mỹ hạng nhất”.

Tác phẩm của ông vừa được khen ngợi lẫn phê phán, nhưng “cái nhìn từ bên trong” này là một minh chứng hùng hồn về nền giáo dục Mỹ.

Điều đầu tiên khiến ông Dimiev kinh ngạc là sự trang bị cơ sở vật chất. Trường phổ thông ở Mỹ là cả một thành phố với vườn cây, bể bơi, sân bóng đá, phòng thí nghiệm.

Khi bước chân qua ngưỡng cửa “thành phố” này,”chúng tôi được phát các cuốn sách về giáo dục học...Không được mắng mỏ, nói xấu và hơn nữa là trừng phạt học sinh.

Giáo viên cần phải tác động tới học sinh một cách tích cực, nhằm động viên các em về kết quả học tập. Còn trẻ em có thể nói chuyện riêng, đi lại trong giờ học, ngồi ở tư thế tự do...- ông viết.

Ông Dimiev lấy làm ngạc nhiên rằng thậm chí giáo viên không được “làm mếch lòng” trong việc cho điểm học sinh. Dù học sinh kém đến đâu, việc cho điểm 2...không hẳn là bị cấm mà là không mong muốn.

Điểm thấp = trình độ giảng dạy kém = hạ thấp bảng xếp hạng của nhà trường. Kẻ vi phạm điều đó có thể bị sa thải: kể cả hiệu trưởng lẫn các quan chức giáo dục. Mà ai để xảy ra điều đó?

Chính vì vậy, lãnh đạo luôn gây áp lực đối với giáo viên để họ không cho điểm kém.

Việc học tập ở trường phổ thông phải đem lại cho trẻ em Mỹ niềm vui. Nếu không thầy giáo lại là kẻ có lỗi. Cũng cần nói thêm rằng vào đầu mỗi năm học, học sinh có thể thay thầy giáo.

Quá trình giáo dục cần phải trở nên hấp dẫn và không căng thẳng. Nếu ngược lại thì bị coi là bạo lực với trẻ em. Quá trình giáo dục cần phải trở nên hấp dẫn và không căng thẳng. Nếu ngược lại thì bị coi là bạo lực với trẻ em.

Quá trình tư duy cần phải được huy động đến mức tối đa. Việc một học sinh ngồi rất lâu trước một bài tập và không thể giải được, chứng minh, hoặc năng lực trí tuệ của học sinh thấp. Mà điều đó không ổn.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Nếu hệ thống giáo dục “kỳ quặc” như vậy, thì tại sao đất nước này lại đạt được một trình độ phát triển cao đến thế? Vấn đề ở chỗ những người Mỹ giàu có và học thức thường cho con con vào học các trường tư, nơi trình độ cao hơn.

Hơn nữa, theo ý kiến của các nhà giáo dục, hệ thống tự chọn các môn học tạo điều kiện cho học sinh tập trung vào những kiến thức cần thiết cho nghề nghiệp tương lai, và không phung phí nhiều thời gian cho những môn khác.

Quả thật, việc gì một nhà sử học tương lai phải mất nhiều thời gian để “cày” môn hóa học, nếu như nó không bao giờ cần thiết trong đời, và thay vào đó có thể học các môn nhân văn?

Mặt khác, so với các trường phổ thông, việc học tập trong các trường đại học Mỹ được tổ chức nghiêm túc hơn nhiều: bạn đã trở thành người lớn, và học tập đối với bạn không phải là niềm vui nữa, mà là nền tảng của cuộc sống tương lai.

“Thời gian gần đây, ở Mỹ người ta thường nghe những lời kêu gọi làm gì đó cho giáo dục, - ông Dimiev viết. – Ví dụ, tôi biết một tổ chức phi thương mại đang có ý định áp dụng phương pháp giảng dạy toán của Nga vào nhà trường Mỹ”.

Trong khi đó, hiện nay nước Nga đang trôi dạt về phía hệ thống giáo dục Mỹ. Hơn nữa, người ta đang tiếp thu hoàn toàn không phải là những mặt mạnh của nó. Không áp dụng cơ chế bảo vệ học sinh trước sự lộng hành của thầy giáo. Không chú ý đầy đủ tới các môn thể dục, âm nhạc nghệ thuật.

Thay vào đó, người Nga lại chứng kiến sự đơn giản hóa chương trình giáo dục, sự phá hoại kinh nghiệm được tích lũy nhiều thập kỷ và phương pháp giảng dạy đã được nghiên cứu một cách bài bản. 

Con cái là niềm vui

Nền giáo dục Mỹ có hai cái khác biệt cơ bản so với giáo dục Nga, - bà Aidi Gorbbunova, chuyên gia nghiên cứu tâm lý gia đình, nói:

Thứ nhất, đứa trẻ Mỹ có quyền lựa chọn: chơi với ai, học những môn nào ở trường, vào học trường nào. Còn ở nước Nga, bố mẹ thường quyết định tất cả.

Thứ hai, người Mỹ không so sánh để gây cho chúng mặc cảm. Ở Mỹ bạn không bao giờ nghe những câu kiểu như: “Masha học rất giỏi, còn con lười quá”.

Người Mỹ tin tưởng rằng con cái là trời cho, cần phải vui mừng với những gì vốn có, chứ không phải là hành hạ nó, làm hỏng tính cách nó. Nếu không, đứa trẻ sẽ không tự tin, thậm chí trở nên hung dữ, không chỉ như vậy mới có thể giáo dục nhân cách. 

Theo Trần Hậu GD&TĐ

Cách người Mỹ dạy học sinh tiểu học

Động lực đằng sau một cường quốc kinh tế là gì? Rốt cục họ đã có một nền giáo dục như thế nào? Sau đây là bài viết của một tác giả người Trung Quốc về nền giáo dục tiểu học Mỹ cộng với các câu chuyện để bạn đọc tiện so sánh hai nền giáo dục Mỹ - Trung Quốc.

Mục tiêu giáo dục tiểu học Mỹ

Cho dù là người Hoa ở Mỹ, bạn cũng khó hiểu rõ được đâu là trình độ tri thức mà học sinh tiểu học ở Mỹ phải đạt đến, sau đây chỉ là một tiêu chuẩn sơ lược để tham khảo.

1. Tốt nghiệp mẫu giáo

Có thể nhận biết và phân biệt con số, có thể biểu đạt khái niệm toán học trừu tượng bằng những vật thể cụ thể như hòn sỏi, mẩu giấy, cái que…; nhận biết 26 chữ cái tiếng Anh, phân biệt nguyên âm và phụ âm; phân biệt được các ngành nghề khác nhau đại ý làm những gì, ví dụ như bác sĩ, giáo viên, người đưa thư, cảnh sát, cảnh sát phòng cháy chữa cháy… hiểu được quá trình diễn biến của cuộc đời sinh vật, bao gồm sinh, lão, bệnh, tử của con người, sâu biến thành bướm,…; học địa lý từ địa cầu, bản đồ; hiểu được rằng trên trái đất có rất nhiều cư dân, rất nhiều quốc gia và những màu da khác nhau, hiểu được rằng người cần ở trong nhà, trẻ em cần đến trường, người trưởng thành cần đi làm…

2. Lớp 1

Có thể đếm từ 1 đến 100, có thể đếm số có hai chữ số hoặc thế nào là bội số của 5, biết số lẻ và số chẵn, biết phép cộng trừ đơn giản; học cách quan sát, chia ngành phân loại đối với những sự vật và vật phẩm khác nhau; có thể lấy dẫn chứng về quá trình diễn biến của sự sống, hiểu được quan hệ sống tương trợ giữa động thực vật trong thiên nhiên; học sử dụng tranh ảnh để biểu đạt ý; hiểu tính tất yếu của việc mặc, ăn, ở và mái ấm gia đình; hiểu rõ quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, giữa những người làng xóm.　　

3. Lớp 2

Biết đọc, viết số có ba chữ số, từ năm số tùy ý chọn, có thể đếm xuôi hoặc đếm ngược; vận dụng thành thạo phép cộng trừ đối với số có hai chữ số, biết dùng những đơn vị đo lường như inch (tấc Anh) hoặc centimet để đo độ dài, biết xem đồng hồ; đọc sách, duy trì đều đặn việc viết (nhận xét, bình luận) sau khi đọc sách, học cách viết tổng kết, hiểu và phân biệt được những hình thức văn học khác nhau như: thơ, tản văn, tiểu thuyết, truyện ký…, biết được sự khác nhau giữa tác phẩm hư cấu và tác phẩm phi hư cấu; bắt đầu học nghiên cứu độc lập về động vật, ví dụ như vấn đề sinh thái của côn trùng…

4. Lớp 3

Học được cách biến tư liệu thành biểu đồ; biết so sánh sự lớn nhỏ và cộng trừ trong phạm vi 100.000, thành thạo phép cộng, trừ, nhân, chia đối với số có ba chữ số; có thể lấy những tài liệu tại chỗ trong môi trường xung quanh, sưu tập, tổ chức tài liệu, hiểu được cách giữ gìn sức khỏe của con người, hiểu rõ quá trình diễn biến cuộc đời của những động vật nhỏ như: ếch, bướm, gà con, chuột bạch…; hiểu cách sử dụng tự điển; có thể hiểu tư tưởng của những tác phẩm và các nhà văn, họa sĩ mình yêu thích biểu đạt, hiểu được các tác phẩm văn học trong các bối cảnh văn hóa khác nhau.

5. Lớp 4

Dùng máy tính để tính toán những con số rất lớn, so sánh lớn nhỏ trong phạm vi 1.000.000, học số thập phân và phân số, vẽ biểu đồ; có thể giải thích sự khác nhau của khí hậu giữa các vùng đất trên thế giới nhờ bản đồ, hình ảnh, biểu đồ; thông qua việc đọc, hiểu thêm một bước về những thể loại văn học khác nhau, ví dụ như tác phẩm khoa học viễn tưởng, truyện ký,…

6. Lớp 5

Biết điền, đọc các loại bảng biểu, thành thạo các phép tính cộng, trừ, nhân, chia phân số; có thể vận dụng hệ thống thư viện và các tư liệu để tiến hành nghiên cứu; tiến hành so sánh và tổng hợp các loại tin tức thông qua việc viết bút ký; bắt đầu tự viết những bài văn dạng tả thật (phi hư cấu) và những đoản văn theo thể thức năm đoạn; học được cách viết chính thức, không chính thức và cách viết thư cho bạn bè; hiểu việc chia ngành phân loại những sách báo khác nhau, có thể nắm được nội dung chủ yếu của một cuốn sách, đồng thời tiến hành bình luận về cấu tứ, bối cảnh, cách xây dựng nhân vật, phương thức biểu đạt, nghệ thuật ngôn ngữ.　　

Giá trị cơ bản của văn hóa Mỹ

Có lẽ nhiều người trong chúng ta sẽ có cảm giác rằng, một học sinh học lớp 5, chuẩn bị tốt nghiệp tiểu học mà yêu cầu về năng lực toán học chỉ là biết cộng, trừ, nhân, chia, thì trình độ… thấp quá.

Một cô giáo mẫu giáo về hưu thấy học sinh tiểu học Mỹ suốt ngày “chỉ biết chơi” thì không khỏi ngạc nhiên và lo lắng cho cậu cháu Hoa kiều ở Mỹ của mình. Bà nói với mẹ của cậu bé: “Nếu là ở Trung Quốc, áp lực của học sinh chuẩn bị tốt nghiệp tiểu học rất lớn, cả ngày phải cắm đầu vào làm bài tập… Nhưng cháu tôi thì sao? Mỗi ngày tan học về là đi đá bóng, chơi bóng bầu dục cùng lũ trẻ… thời gian cho việc làm bài, tập đàn ít như thế, làm mẹ thì phải chú ý !”

Người mẹ nói, thành tích của cháu ở trường hầu như là điểm A, trừ đôi khi ngẫu nhiên sai sót, nhiều lần cháu đem về toàn điểm 100. Đối với học sinh tiểu học ở Mỹ thì như vậy là đủ rồi. Giáo dục tiểu học không phải là giáo dục tinh anh, cần tạo điều kiện phát triển toàn diện cho trẻ, chú trọng việc kết bạn, vận động và những hoạt động ngoại khóa.

Đương nhiên, người bà của cậu bé vẫn không bằng lòng, bà nói bài giảng của Mỹ quá nhẹ nhàng, bài tập quá đơn giản, thì chắc thi cử cũng rất dễ dàng. Bà nhấn mạnh, người Trung Quốc chúng tôi coi trọng các nền tảng cơ sở vững chắc. Kỳ thực, người Mỹ cũng coi trọng việc xây dựng nền tảng.

Chỉ có điều cái gọi là “cơ sở” của người Trung Quốc và người Mỹ khác nhau. Người Mỹ coi trọng nền tảng làm người, quan niệm này đã được bồi đắp từ nhỏ. Cơ sở mà học sinh ở Mỹ cần tạo dựng là ý thức tự tin, thành thực, lương thiện, công bằng, bao dung và độc lập tự chủ để làm người, cũng có nghĩa là, ngay từ nhỏ, họ đã học được giá trị cơ bản của văn hóa Mỹ, chứ không phải là tri thức để phục vụ giá trị cơ bản này.　　

Tuy nhiên, cũng phải nói thêm là có rất nhiều người Trung Quốc suy nghĩ như người bà kể trên, coi giáo dục trung tiểu học ở Mỹ là “hỏng bét”, mà nhiều nhất trong số đó không ai khác chính là những giáo viên trung tiểu học ở Trung Quốc. Cái mà họ đắc ý là những học sinh đứng đầu trong danh sách đoạt giải thưởng toán quốc tế hàng năm luôn là những học sinh Trung Quốc, giáo dục trung tiểu học ở Mỹ không thể so sánh được với Trung Quốc. Có lần, trên một tờ báo Trung văn ở Mỹ còn có một bài viết mang tên: “So về toán học, Mỹ chỉ có thể được coi là nước đang phát triển”.　　

Trong một cuộc họp của người Hoa, các bậc cha mẹ nhớ lại những câu chuyện thời trẻ của mình, một nữ sĩ đã thẳng thắn nói, tiêu chuẩn chọn chồng khi đó dường như đều phải là “học giỏi”, cũng có nghĩa là “thành tích tốt”, ngoại hình, tính tình, tu dưỡng đều là thứ yếu. Trong mắt của các nữ sinh chỉ có những người đứng đầu lớp mới là tốt, người đứng đầu toàn năm lại càng tốt.

Nhưng giờ đây, thế hệ sau của chúng ta thì sao? Nếu như bạn hỏi ai là bạn nam có thành tích học tập tốt nhất trong lớp thì con gái bạn ắt trở nên lúng túng, nhưng nếu hỏi, bạn nam nào giỏi thể thao nhất trường, thì con bạn sẽ rõ như lòng bàn tay vậy. Nếu bạn tâng bốc một cô gái xinh đẹp nào đó, bảo rằng cô sẽ lấy được một trạng nguyên, thì cô gái sẽ cho rằng không xứng đáng, thậm chí còn cảm thấy thua thiệt, “Cái gì, ai thèm cái đồ mọt sách đó?”.

Những người học giỏi nhất (nếu chỉ biết học tập, không có sở thích, sở trường nào khác) thường bị bạn bè cô lập. Để tránh mất đi tình bạn, để được biết đến nhiều hơn, được hoan nghênh nhiều hơn, không ít học sinh xuất sắc đã từ chối học các lớp chất lượng cao (lớp vinh dự), sợ mất đi những người bạn cũ từ lớp phổ thông, thậm chí có một số học sinh còn cố tình làm bài sai trong kỳ thi để hòa đồng với bạn bè. Trong mắt của bọn trẻ, bạn bè, tình bạn, niềm vui quan trọng hơn thành tích rất nhiều.　　

“Độ khó” trong bài tập của học sinh tiểu học Mỹ

Một người cha Trung Quốc đưa cậu con trai chín tuổi tới Mỹ, cho con vào học một ngôi trường ở Mỹ thì trong lòng lo lắng vô cùng, không hiểu đó là trường học kiểu gì! Trong lớp học sinh tự do tùy ý thảo luận, có thể cười ầm ĩ; giáo viên và học sinh thường xuyên cùng ngồi bệt trên mặt đất không phân biệt lớn bé; vào giờ học mà cứ như đang chơi trò chơi; Ba giờ chiều đã là tan học; lại không có sách giáo khoa thống nhất.

Ông đem cho giáo viên xem bài học tiểu học lớp 4 mà con ông đã học ở Trung Quốc, giáo viên nói với ông, cho tới lớp 6, con trai ông không phải học thêm môn toán nữa. Lúc đó, ông bắt đầu hối hận vì đem con đến Mỹ mà làm lỡ việc học của con. Ở Trung Quốc, cặp sách của học sinh nặng trịch những tri thức, còn nhìn con mình bây giờ, mỗi ngày mang cái cặp nhẹ tênh đến trường, đi học như đi chơi. Một học kỳ nháy mắt đã hết, ông không khỏi nghĩ ngợi, hỏi con, ấn tượng sâu sắc nhất khi đến Mỹ học là gì? Cậu bé đáp: “Tự do”.　　

Lại một bận, cứ tan học, đứa trẻ lại chạy tới thư viện rồi mang một lô sách về nhà, thế mà chưa tới hai ngày đã trả. Ông lại hỏi, mượn sách nhiều như thế để làm gì? Con trai đáp: “Làm bài tập”. Sau đó, ông nhìn thấy tên bài tập mà cậu bé đang làm trên máy vi tính “Hôm qua và hôm nay của Trung Quốc”, ông kinh ngạc suýt ngã, đây là chủ đề môn học gì vậy? Thử hỏi vị nào đang làm tiến sĩ dám “ôm” đề tài lớn như thế?

Ông chất vấn con trai, đây là chủ ý của ai, cậu bé hồn nhiên đáp: “Thầy giáo nói, Mỹ là một nước di dân, mỗi học sinh đều cần viết một bài về đất nước mà tổ tiên mình đã sinh sống, còn phải phân tích sự khác biệt so với nước Mỹ dựa trên địa lý, lịch sử, nhân văn, đồng thời phải đưa ra quan điểm và cách nhìn của mình”. Người cha im lặng.

Mấy ngày sau, ông thấy bài tập của con trai đã xong, một tập gồm hơn 20 trang giấy, từ Hoàng Hà chín khúc đến văn tự tượng hình; từ con đường tơ lụa tới lá cờ ngũ tinh… Cả bài văn được viết với một khí thế hào hùng, có lý lẽ, có căn cứ, phân chương phân tiết, đặc biệt là một danh sách thư mục tham khảo ở phần cuối khiến người cha không khỏi bàng hoàng, cái cách thức của một luận văn tiến sĩ này, ngoài ba mươi tuổi ông mới học được.

Đến khi sắp kết thúc học kỳ lớp 6 của con, ông lại được một phen cứng lưỡi, giáo viên đưa ra một loạt câu hỏi liên quan đến “Chiến tranh thế giới thứ hai”, nghe như một kỳ huấn luyện trước khi ứng cử của một thượng nghị sĩ tương lai:

“Bạn cho rằng ai nên chịu trách nhiệm đối với cuộc chiến tranh này?”
“Theo bạn, nguyên nhân thất bại của đảng Nazi (Đức) là gì?”
“Nếu bạn là cố vấn cao cấp của tổng thống Truman1, bạn sẽ tỏ thái độ gì đối với việc Mỹ ném bom nguyên tử?”
“Bạn có cho rằng, biện pháp tốt nhất để kết thúc chiến tranh khi đó chỉ là ném bom nguyên tử?”
“Theo bạn, cách tốt nhất đế tránh chiến tranh ngày nay là gì?”
Lịch sử nước Mỹ mới chỉ có vỏn vẹn 200 năm, nhưng đã đủ sức mở cánh cửa trí tuệ của các em học sinh.

Sự khác biệt giữa công nhân và ông chủ

Người cha này vẫn nhớ rằng khi con trai ông tốt nghiệp tiểu học, cậu bé đã có thể sử dụng thành thạo hệ thống máy vi tính và vi phim của thư viện để tra cứu tư liệu và hình ảnh. Có lần, hai bố con tranh luận về tập tính săn mồi của sư tử và báo, ngày hôm sau, cậu con trai mượn từ thư viện tập phim về động vật của Hội Địa lý quốc gia Hoa Kỳ, hai cha con vừa xem vừa thảo luận. Học sinh tiểu học của Mỹ lúc này đã học được phương pháp tìm đáp án ở đâu mỗi khi có nghi vấn. Ngoài thư viện, học sinh trung tiểu học ở Mỹ cũng tìm tài liệu trên các trang web liên quan khi làm bài tập và một số báo cáo nghiên cứu.

Lưu học sinh Trung Quốc tới Mỹ làm tiến sĩ, từ lúc vào học tới lúc tốt nghiệp, giành được học vị tiến sĩ cần năm năm. Trong viện nghiên cứu sinh, rất nhiều người có cảm giác rằng người Mỹ thường không phải là đối thủ của lưu học sinh Trung Quốc trong chuyện thi lấy học bổng, nhưng cứ đụng tới lĩnh vực thực tiễn, làm một vài vấn đề có tính nghiên cứu, thì người Trung Quốc không thể linh hoạt được bằng người Mỹ, không có tính sáng tạo dồi dào như họ.

Tới khi cầm được bằng tiến sĩ để đi tìm việc, viết sơ yếu lý lịch, họ lại lạc hậu một bước lớn, không biết tự quảng bá cho bản thân mình. Không thể “viết về bản thân mình” không phải vì họ không biết, mà là vì không có đủ bản lĩnh để thể hiện cái “tôi” của mình.

Đương nhiên, điều này có liên quan tới sự bất đồng giữa giáo dục và toàn bộ hệ thống giáo dục cơ sở. Người Trung Quốc chỉ quen phát huy bản lĩnh trong một khung quy định nào đó, một khi không còn quy định, mất đi sự chỉ đạo, không nhìn thấy hệ thống quy chiếu vốn có nữa, thì với người Mỹ là giành đượctự do, còn với người Trung Quốc, có lẽ chỉ còn lại cảm giác mất phương hướng, khủng hoảng, trống rỗng, không biết dựa vào đâu.

Khi đã công tác được năm năm, mười năm, thực tế ấy lại càng rõ ràng hơn. Người Trung Quốc thường chỉ có thể làm kỹ thuật, cùng lắm là lên quản lý một bộ phận kỹ thuật nào đó, dường như không mấy ai làm được giám đốc công ty lớn. Người Trung Quốc không phục những ông chủ không giỏi về kỹ thuật và thường băn khoăn: bản lĩnh của họ rốt cục nằm ở đâu?

Bản lĩnh đó là: hiểu được sở trường của từng thành viên trong công ty, giúp họ phát huy tận lực sở trường của mình, nhân viên và công ty cùng hợp tác, nâng cao giá trị của công ty mình trong mắt nhà đầu tư và khách hàng, không ngừng thu hút thêm vốn đầu tư và tăng thêm đầu ra cho sản phẩm… Hiển nhiên, đây là tác phẩm của một ông chủ, chứ không phải của một công nhân.

Anh Sa (Dịch từ Văn cảo báo, 29/04/2007)

http://www.vietimes.com.vn/vn/giaoduc/538/index.viet

Minh 'đầu búa' kể chuyện học Harvard

Cập nhật lúc 01/08/2011 06:12:00 AM (GMT+7)

- 2010 là năm đầy ý nghĩa đối với Trịnh Đức Minh, cựu học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam khi chàng trai sinh năm 1991 này nhận học bổng của ĐH Harvard với giá trị khoảng 4,8 tỉ đồng (236.000 USD/4 năm). Trong chuyến về thực tập tại ĐH Kinh tế TP.HCM năm nay, Minh chia sẻ những câu chuyện thú vị sau một năm học tại Harvard.

Trịnh Đức Minh. Ảnh: Hương Giang

HS Việt Nam bị thiệt thòi kiến thức về kinh tế học

Minh tỏ ra chững chạc và nói năng lưu loát như một chàng trai trưởng thành thực thụ hơn là dáng vẻ của một sinh viên năm thứ nhất.

Chàng trai cận 9 đi-ốp do đọc sách quá nhiều, từ sách văn học, kinh tế học đến triết học này luôn trả lời mọi câu hỏi một cách lễ phép và hết mình.

Tự đặt cho mình biệt danh "minhdaubua" (Minh đầu búa) trên trang web của các du học sinh ở Mỹ, nhiều bạn học sinh đùa rằng, có lẽ bởi lèn chặt kiến thức Đông Tây, kim cổ nên đầu cứng quá.

Đã được học về kinh tế học ngay từ bậc THPT ở Singapore, Minh tỏ ra đam mê tìm hiểu về kinh tế và muốn nghiên cứu sâu về lĩnh vực này dù mới là sinh viên năm thứ nhất. Minh giải thích: ở Singapore hay nhiều nước khác, học sinh đã sớm được tìm hiểu về các lý thuyết kinh tế.

"Học sinh VN vẫn coi vấn đề kinh tế là mới mẻ. Sự khác biệt cơ bản là ở vấn đề giáo dục. VN vẫn chưa có sự giáo dục về môn kinh tế ở mức THPT, và ở đại học, việc đào tạo về kinh tế vẫn chưa thực sự tốt".

"Học sinh VN vẫn coi vấn đề kinh tế là mới mẻ. Sự khác biệt cơ bản là ở vấn đề giáo dục. VN vẫn chưa có sự giáo dục về môn kinh tế ở mức THPT, và ở đại học, việc đào tạo về kinh tế vẫn chưa thực sự tốt. Kinh tế cũng chỉ là một môn khoa học mà thôi. Sự khác biệt duy nhất là em được dạy về kinh tế ngay từ bậc giáo dục phổ thông", Minh cho biết.

Thế nên, không có gì ngạc nhiên khi ở bậc THPT, Minh đã làm đề tài nghiên cứu khoa học: "Nghiên cứu giá xăng xe máy tại Hà Nội". Tại sao kế hoạch chuyển đổi của Chính phủ từ kinh tế tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường và điều hành giá xăng theo cơ chế thị trường lại không đạt được kết quả như mong muốn. Đó là chưa thấy sự cạnh tranh rõ nét của các đơn vị kinh doanh. Minh tìm hiểu giá cả từng đơn vị, tìm hiểu thị trường, thói quen tiêu dùng của người dân để biết được nguyên nhân.

Kết quả học tập, những nghiên cứu khoa học được bắt đầu từ sớm là hành trang rất quan trọng đưa Minh tới học bổng của 6 trường ĐH danh tiếng của nước Mỹ.

Hè năm nay, có 61 suất thực tập ở nhiều đơn vị khác nhau: ở CNN, Google, làm việc cho các thượng nghị sĩ...

Tình cờ, Minh thấy một chương trình hợp tác của Trường quản lý Nhà nước Kenedy (Harvard Kenedy Schoool) và ĐH Kinh tế TP.HCM (Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright) nên em đăng ký về VN thực tập luôn. Sau hai tháng thực tập, Minh sẽ viết báo cáo hè cho trường.

Ba điều ĐH Harvard hơn hẳn các trường ĐH khác của Mỹ

Trước đây, chỉ nghe nói về trường ĐH hàng đầu nước Mỹ này, bây giờ, Minh đã tận mắt chứng kiến và thấy mình rất thích hợp khi học tại môi trường này.

Minh thích kiến thức về khoa học chính trị, lịch sử nói chung, quan hệ quốc tế (vừa có lịch sử, kinh tế, chính trị, xã hội học) và Harvard tạo điều kiện cho Minh cũng như nhiều sinh viên khác, được thỏa sức học hỏi và theo đuổi đam mê cùa mình. Minh đang dự kiến học chuyên sâu vào mảng quan hệ quốc tế của ngành khoa học quản lý nhà nước.

Sự khác biệt của Harvard với các trường khác trước hết là có nền giáo dục liberal art education (giáo dục tổng quát). Nó không tập trung vào việc có được một việc làm sau đấy. Nó không có những ngành như kinh doanh, kỹ sư...dạy ở bậc đại học, mà dạy về khoa học và kiến thức: kinh tế, tâm lý học. SV học không phải để có nghề mà để có kiến thức. Triết lý giáo dục của Harvard luôn khuyến khích người học tìm kiếm và tìm hiểu kiến thức. Tài nguyên nghiên cứu, hệ thống thư viện lớn nhất các trường ĐH Mỹ, chỉ đứng sau thư viện quốc hội Mỹ.

Chưởng Kim Dung đưa nam sinh vào ĐH Mỹ Chàng sinh viên từ chối lời mời của Cambridge Thủ khoa kép bỏ Ngoại thương sang Nông nghiệp Gặp thủ khoa phụ hồ trên đất thủ khoa Thủ khoa phụ hồ và quý tử siêu xe trượt ĐH Chuyện du học của các hoa hậu

Thứ hai là tài chính nhiều. "Tới khi nghiên cứu, em mới hiểu được vấn đề tài chính thực sự rất quan trọng. Có nhiều dự án cần phải có tiền mới thực hiện được. Tại Harvard, em được tiếp cận tới nhiều nguồn tài chính để thực hiện các đề tài", Minh tâm sự.

Thứ ba là vấn đề con người. Harvard là trường ĐH nghiên cứu lâu đời, vì những lý do trên thu hút được nhiều học giả nổi tiếng. Đặc biệt trong trường có Trường quản lý Nhà nước Harvard Kennedy School, tập trung những học giả và lãnh đạo hàng đầu. Việc tiếp xúc trực tiếp với những người này cho SV rất nhiều điều bổ ích.

"Ví dụ em có thể được ngồi lớp hay nói chuyện với những cha đẻ của những lý thuyết, chẳng hạn như Joseph Nye, tác giả lý thuyết "sức mạnh mềm" hoặc Stephen Walt, thầy giáo trực tiếp của em, là những người đã từng làm việc với VietNamNet. Em cũng có lần gặp bác Nguyễn Anh Tuấn, cựu Tổng biên tập VietNamNet khi bác làm nghiên cứu ở trường Harvard Kennedy School", Minh chia sẻ.

"Khi gặp những người như vậy sẽ có nhiều kiến thức bổ ích, thực tế, sâu rộng, đây là những điều mà em không nghĩ là bất kỳ một trường ĐH nào khác của Mỹ cũng có được."

Vẫn có thời gian đi làm thêm

Cách đào tạo ở Harvard nói riêng và các ĐH Mỹ nói chung là sinh viên được tự chọn môn học. Mỗi kỳ, sinh viên có thể học 3 đến 5 lớp. Nhà trường có đưa một danh sách, nếu muốn tốt nghiệp với một cái bằng loại này thì phải học những môn do trường quy định.

Chẳng hạn, năm đầu tiên Minh đăng ký học tiếng Pháp vì đã từng học ngoại ngữ này ở phổ thông, học lớp đại cương về tâm lý học, lý thuyết kinh tế vĩ mô, toán, triết học, luyện cách viết, thống kê, quan hệ quốc tế.

Harvard có các kỳ thi vào cuối năm. Sinh viên khi đăng ký các lớp học kiểu như trên có thể đến hoặc không đến học, và cuối năm khi có lịch thi thì đến thi, nếu không thi coi như trượt môn đó.

Mỗi giáo sư tự quyết định hình thức thi vấn đáp, thi viết hay trắc nghiệm. Có những môn không phải thi mà chỉ cần viết bài luận. Có những bạn vẫn trượt và thi lại vào kỳ thi năm sau.

Nghiên cứu khoa học diễn ra thường xuyên trong năm. Việc học chỉ là một phần công việc. Ai cũng tham gia các hoạt động ngoại khóa, đi làm thêm tối thiểu 10 tiếng một tuần, làm ở xưởng máy tính, tham gia câu lạc bộ viết báo...tốn rất nhiều thời gian, vì thế, Minh tranh thủ làm nghiên cứu luôn khi tham gia các hoạt động đó.

Trả lời câu hỏi, Minh có dự định về VN làm việc trong tương lai, Minh đáp: qua thời gian thực tập, em thấy người nghiên cứu chưa được đãi ngộ xứng đáng. Bởi vậy, em sẽ về khi thấy VN thực sự coi trọng nghiên cứu khoa học.

Năm 2010, Trịnh Đức Minh nhận được học bổng toàn phần từ 6 trường ĐH Mỹ: Harvard College, Colgate University, University of Chicago, University of Richmond, Connecticut College và Drexel University. Năm lớp 10, Minh học Trường THPT Hà Nội - Amsterdam, sau đó nhận học bổng toàn phần tại Trường St. Joseph's Institution International ở Singapore và tốt nghiệp xuất sắc với số điểm 43/45. Bài luận góp phần đưa Minh bước vào cánh cửa Harvard viết về xe máy và vai trò của nó đối với con người Việt Nam. Ý tưởng của bài luận bắt đầu từ một ngày Minh bị kẹt trong một đám tắc đường vào giờ tan tầm và thấy rằng xe máy đã rất hữu ích trong việc giúp em nhanh chóng thoát ra được khỏi đám tắc đường đó. Theo sự hiểu biết của Minh, có khoảng 10 sinh viên Việt Nam đã và đang học ĐH ở Harvard (không tính sau đại học). Gần đây nhất, "dân Ams" thứ hai sau Tôn Hà Anh là Ngụy Hồng Hạnh Nga được học bổng của Harvard.

• Hương Giang

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/33063/minh--dau-bua--ke-chuyen-hoc-harvard.html

ĐỌC MÔI TRUNG HOA

Stephen S. Roach, một thành viên của Đại học Yale, là Chủ tịch điều hành của Morgan Stanley châu Á và là tác giả của cuốn The Next Asia. Tôi đã có dịch 2 bài viết của ông là: Bước ngoặc Trung Hoa và bài Làm sao để Châu Á đối phó với tình trạng tiêu thụ đang hấp hối của Mỹ? Vì là chủ tịch của chi nhánh của một tập đoàn tài chính lớn hàng đầu của Mỹ ở Châu Á, đồng thời là một giảng viên của Yale University. Nên những bài viết của ông có giá trị thực tế rất cao. Cái nhìn của ông không quá cực đoan và mơ hồ như các nhà kinh tế tài chính khác, khi họ chỉ chăm chăm vào một Trung Hoa sụp đổ. Nhưng khi một ai đó đã từng sống trong một nhà nước đơn nguyên tả khuynh cực đoan như Trung Hoa hoặc Việt Nam sẽ mới thấy hết giá trị của những bài viết về kinh tế của ông Stephen S. Roach.

Bài viết gốc: Read China’s Lips

NEW HAVEN – Đã từ lâu người Trung Hoa ngưỡng mộ tính năng động kinh tế của Mỹ. Nhưng họ đã mất niềm tin đối với chính phủ Mỹ và rối loạn chức năng trong cương vị quản lý kinh tế của Mỹ. Thông điệp đó đến quá ầm ĩ và rõ ràng trong chuyến du lịch gần đây của tôi đến Bắc Kinh, Thượng Hải, Trùng Khánh, và Hồng Kông.

Đứng ngay trên bờ vực của cuộc khủng hoảng do cho vay dưới chuẩn, các cuộc tranh luận về trần nợ và thâm hụt ngân sách chỉ là một liều thuốc nhỏ nhoi cho con bệnh trầm kha. Các quan chức cấp cao Trung Hoa kinh hoàng là làm cách nào để Hoa Kỳ cho phép các chính trị gia chơi con bài chủ để ổn định tài chính. Một nhà hoạch định chính sách cao cấp Trung Hoa lên tiếng trong giữa tháng Bảy này, "Điều này là thực sự gây sốc ... Chúng tôi hiểu chính trị, nhưng chính phủ của các bạn vẫn cứ tiếp tục khinh suất là điều đáng kinh ngạc".

Trung Hoa không phải là người ngoài cuộc vô tội trong cuộc đua của Mỹ đến vực thẳm. Trong hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990, Trung Hoa đã tích lũy được khoảng 3,2 nghìn tỷ USD trong dự trữ ngoại hối để bảo vệ hệ thống của mình từ những cú sốc bên ngoài. Hai phần ba số đó - khoảng 2 nghìn tỷ USD - được đầu tư trong các tài sản dựa trên đồng đô la, phần lớn là trái phiếu kho bạc Mỹ và các chứng khoán của công ty (ví dụ, Fannie Mae và Freddie Mac). Kết quả là, Trung Hoa đã vượt Nhật Bản vào cuối năm 2008 là chủ sở hữu nước ngoài lớn nhất của tài sản tài chính Mỹ.

Không chỉ Trung Hoa cảm thấy an toàn trong việc đặt cược lớn như vậy vào những thành phần mà một thời tương đối không rủi ro của những đồng tiền dự trữ trên thế giới, nhưng chính sách tỷ giá của Trung Hoa đã làm cho nó không còn phương cách nào khác để lựa chọn. Để duy trì một mối quan hệ chặt chẽ giữa đồng nhân dân tệ và đồng đô la, Trung Hoa đã phải tái đầu tư một phần lợi nhuận của dự trữ ngoại tệ vào các tài sản dựa trên đồng đô la.

Những ngày xa xưa đó đã qua. Trung Hoa nhận ra rằng chiến lược tăng trưởng hiện nay không còn là một phương cách thông minh nữa - nó quá phụ thuộc vào sự kết hợp giữa xuất khẩu và một bộ đệm lớn bằng cách dự trữ ngoại tệ bằng đồng USD. Ba sự phát triển then chốt đưa các lãnh đạo Trung Hoa đến kết luận này:

Thứ nhất, khủng hoảng và suy thoái 2008-2009 là một lời cảnh tỉnh. Trong khi các ngành công nghiệp xuất khẩu của Trung Hoa vẫn còn có tính cạnh tranh cao, có những nghi ngờ dễ hiểu về tình trạng sau khủng hoảng của nhu cầu nước ngoài đối với các sản phẩm Trung Hoa. Từ Mỹ sang châu Âu đến Nhật Bản – những nền kinh tế đã phát triển bị méo mó vì khủng hoảng chịu chung số nợ hơn 40% xuất khẩu của Trung Hoa - nhu cầu thị trường đến tận tay người tiêu dùng trong những năm tới có khả năng phát triển với tốc độ chậm hơn so với thời gian bùng nổ xuất khẩu của Trung Hoa trong 30 năm qua. Sự tăng trưởng của Trung Hoa đã được điều khiển một cách mạnh mẽ nhất, có nhược điểm đáng kể là để động lực xuất khẩu thúc đẩy.

Thứ hai, các chi phí bảo hiểm của nền kinh tế Mỹ – sự đòi hỏi quá sức của nền kinh tế Mỹ, phần lớn dự trữ bằng đồng đô la dự trữ ngoại hối của Trung Hoa - đã bị phóng đại bởi rủi ro chính trị. Với việc trả nợ của chính phủ Mỹ hiện đang như một trò đùa, khái niệm tài sản không rủi ro dựa trên đồng đô la đang trong tình trạng bị nghi ngờ.

Trong những năm gần đây, Thủ tướng Trung Hoa Ôn Gia Bảo và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã nhiều lần bày tỏ mối quan tâm về chính sách tài chính của Mỹ và tình trạng nơi ẩn náu an toàn của trái phiếu kho bạc. Giống như hầu hết người Mỹ, các nhà lãnh đạo Trung Hoa tin rằng Hoa Kỳ cuối cùng sẽ né tránh được viên đạn của một cuộc vỡ nợ hoàn toàn. Nhưng đó không phải là điều quan trọng. Hiện nay, chủ nghĩa hoài nghi đã trở thành cốt lõi cho bất kỳ "sự dàn xếp nào" - đặc biệt là tin vào những điều ảo tưởng (one that relies on smoke and mirrors) để trì hoãn việc điều chỉnh tài chính có hiệu quả.

Tất cả các phép thuật này làm thiệt hại lâu dài đến độ tin cậy của cam kết Washington là "sự tin tưởng và tín nhiệm tuyệt đối" vào chính phủ Mỹ. Và điều đó đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về sự khôn ngoan của các khoản đầu tư khổng lồ của Trung Hoa trong các tài sản bằng đồng đô la.

Cuối cùng, lãnh đạo của Trung Hoa là tâm đến của những rủi ro được đưa đến bởi sự mất cân bằng kinh tế vĩ mô và vai trò của tăng trưởng xuất khẩu và tích lũy dựa trên đồng đô la ngoại hối đóng vai trong việc duy trì những sự mất cân bằng. Hơn nữa, người Trung Hoa hiểu được những áp lực chính trị là đặt thế giới đã phát triển tăng trưởng-chết đói trên sự quản lý chặt chẽ với tỷ giá trao đổi của đồng nhân dân tệ so với đồng USD – cái áp lực mà nó làm thu hút người ta phải nhớ đến chiến dịch tương tự như đã từng xảy ra với Nhật Bản vào giữa những năm 1980.

Tuy nhiên, không giống như Nhật Bản, Trung Hoa sẽ không tham gia vào cuộc đánh giá lại đồng nhân dân tệ. Đồng thời, Trung Hoa cũng nhận ra sự cần thiết phải giải quyết những căng thẳng địa chính trị. Nhưng, Trung Hoa sẽ làm như vậy bằng cách cung cấp kích thích nhu cầu trong nước, do đó họ sẽ chấm dứt chính sách tin vào các tài sản dựa trên đồng đô la.

Với những cân nhắc trong tâm trí này, Trung Hoa đã thông qua một phản ứng rất minh bạch. Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 mới thể hiện tất cả - một sự thay đổi ủng hộ tiêu thụ trong cơ cấu kinh tế của Trung Hoa rằng ưu tiên giải quết về sự mất cân bằng không bền vững của Trung Hoa. Bằng cách tập trung vào tạo việc làm trong các lĩnh vực dịch vụ, đô thị hóa hàng loạt, và mở rộng mạng lưới an toàn xã hội, sẽ có một sự thúc đẩy lớn lao động thu nhập và sức mua của người tiêu dùng. Kết quả là, thị phần tiêu thụ của nền kinh tế Trung Hoa có thể tăng lên ít nhất là 5% của GDP vào năm 2015.

Một định hướng tái cân bằng người tiêu dùng sẽ giải quyết những căng thẳng đã nói ở trên. Nó di chuyển tăng trưởng kinh tế đi từ một sự phụ thuộc nguy hiểm vào nhu cầu quốc ngoại, thành hỗ trợ nhu cầu quốc nội chưa được khai thác. Ngoài ra, sự làm mất đi tình trạng một đồng tiền bị định giá thấp như là một chỗ dựa để tăng trưởng xuất khẩu, làm cho Trung Hoa mất nhiều thời gian đáng kể để đẩy mạnh tốc độ cải cách tiền tệ.

Nhưng, bằng cách nâng cao thị phần tiêu thụ GDP của mình, Trung Hoa cũng sẽ thu hút nhiều tiết kiệm thặng dư trong dân chúng. Điều đó có thể mang lại cho tài khoản hiện tại của Trung Hoa vào sự cân bằng - hoặc thậm chí vào thâm hụt nhẹ - vào năm 2015. Điều đó sẽ làm giảm mạnh tốc độ tích lũy ngoại hối và cắt thành nhu cầu mở tài sản bằng đồng đô la của Trung Hoa.

Vì vậy Trung Hoa, người mua nước ngoài lớn nhất của trái phiếu chính phủ Mỹ, sẽ sớm nói, "đã quá đủ". Tuy nhiên, một thỏa thuận ngân sách rỗng, kết hợp với ​​tăng trưởng dự kiến yếu hơn cho nền kinh tế Mỹ trong những năm tới, với một thời gian kéo dài bằng ma thuật của những thâm hụt chính phủ quá cỡ. Điều đó đặt ra câu hỏi lớn nhất của tất cả: là thiếu nhu cầu đối với trái phiếu kho bạc Mỹ của Trung Hoa, làm cách nào để một khoản thiếu tiết kiệm để tài trợ cho nền kinh tế Mỹ mà không làm đồng đô la mất giá và / hoặc có tình trạng gia tăng lớn trong tỷ lệ lãi suất thực tế dài hạn?

Với sự phản ứng đủng đỉnh nghe từ trong nội bộ Washington rằng Trung Hoa sẽ không dám khuấy động như một ván cờ tàn. Vì khác nào là cuối cùng họ phải đặt cược tài sản của họ? Tại sao họ có nguy cơ thua lỗ trong danh mục đầu tư lớn của các tài sản dựa trên đồng đô la?

Những câu trả lời của Trung Hoa cho những câu hỏi trên rõ ràng là: Trung Hoa không còn sẵn sàng mạo hiểm ổn định tài chính và kinh tế trên cơ sở những lời hứa cuội của Washington và một sự quản lý kinh tế đã bị tồi tệ. Người Trung Hoa cuối cùng đã nói không. Hãy đọc môi họ.

Bản quyền: Project Syndicate, 2011.

www.project-syndicate.org

http://bshohai.blogspot.com/2011/07/oc-moi-trung-hoa.html#comments

BS Hồ Hải nói...

Dear All,

Còn lâu lắm thế giới còn lại mới đủ khả năng để có thể hiểu về kinh tài như nước Mỹ.

Nếu các bạn tìm hiểu về đại học Mỹ các bạn sẽ thấy có 2 loại trường:
1. Liberal of Art College (LAC).
2. University và Institute of Technology (IoT).

Loại LAC là loại đào tạo ra những con người toàn diện. Loại University và IoT là loại đào tạo ra những con người thuần chuyên gia kỹ thuật cao. Nhưng gần đây, một số University có thêm chương trình LAC. Vì họ thấy những ai tốt nghiệp LAC ra đời sẽ đi vững chãi hơn về lâu dài.

Cũng vậy, Mỹ họ xếp economy vào nhóm Art tức là nghệ thuật như cầm kỳ thi họa, giáo dục, etc... Điều này thể hiện qua cách điều hành một nền kinh tế.

Sức khỏe 1 nền kinh tế được đo qua sức khỏe đồng tiền. Một đồng tiền mạnh chỉ có ở một nền kinh tế mạnh và ngược lại.

Nền kinh tế Trung Hoa đang rất mạnh. Nên họ điều chỉnh được đồng tiền của họ theo 2 hướng mãnh và yếu. Nhưng họ thích đồng tiền họ yếu giống nước Nhật ở thập niên 1980s. Hòng họ điều khiển kinh tế toàn cầu. Bài học cũ của Nhật đã là bài học hôm nay của Trung Hoa, khi thế giới ồn ào cho rằng Nhật sẽ soán ngôi nước Mỹ.

Nhưng nước Mỹ có 1 sức mạnh vô biên là đồng đô la của họ là đồng dùng chung toàn cầu và NYSE là thị trường chứng khoán trung tâm của thế giới. Điều này làm đồng đô la Mỹ luôn là nơi trú ẩn an toàn cho toàn cầu, và trái phiếu chính phủ Mỹ là nơi ẩn nấp tốt nhất.

Song Mỹ, họ sinh được đồng đô la thì họ giết đồng đô la được khi họ cần điều khiển nền kinh tế toàn cầu.

Khi Mỹ giết đồng đô la thì các nước có nền kinh tế mạnh không hề suy suyển về kinh tế. Nhưng các nước có nền kinh tế bằng zero như Việt Nam thì không chóng thì chày sẽ sụp đổ toàn diện. Nhưng bị kịch của Việt Nam là không thể qua mặt nước mẹ Trung Hoa để thay đổi hình thái kinh tế chính trị, khi nước mẹ chưa đồng ý. Cuối cùng là dân Việt Nam sẽ lãnh đủ tất cả những gì mà cuộc chiến tiền tệ của các cường quốc qua lạm phát do mất giá đồng tiền. Nếu chính quyền Việt Nam không vì giai cấp cầm quyền thì nên nhanh cho1nh thay đổi hình thái chính trị kinh tế. Nếu không bi kịch của một quá khứ đổ máu có thể sẽ lập lại một lần nữa không xa, khi người dân hết đường để sống do lạm phát.

Cuối tuần hạnh phúc,

08:18 Ngày 30 tháng 7 năm 2011

BS Hồ Hải nói...

Dear All,
Theo tác giả Stephen S. Roach thì nhiệm kỳ tới Trung Hoa sẽ bức ra khỏi sự neo đậu với đồng đô la Mỹ để bảo hộ đồng Yuan giá thấp. Như vậy giá trị đồng Yuan sẽ tăng cao. Đó là phương thức giải quyết không chỉ cho những vấn đề mà cả Mỹ với thế giới còn lại và Trung Hoa đang bị kẹt là:

1. Trung Hoa đang cướp việc làm của thế giới.
2. Mỹ đang cướp tiền của thế giới.
Nhưng thế giới đang bị khủng hoảng trầm trọng. Nên buộc lòng Mỹ phải làm trò ảo thuật, mà tác giả gọi là ma quái để ép Trung Hoa phải bức ra chính sách neo giá đồng Yuan thấp với đồng đô la.

Nhưng nếu Trung Hoa bỏ neo giá đồng Yuan thấp thì tình hình xuất khẩu của Trung Hoa sẽ ra sao, nếu họ không nâng chất lượng hàng hóa của họ lên cao như hiện nay? Và sự kết hợp nâng khả năng tiêu thụ nội địa của họ lên cao như mong muốn liệu có được không?

Đó là những vấn đề đau đầu cho các nhà hoạch định chính sách Trung Hoa hiện nay. Vì không phải đến bây giờ Trung Hoa mới nghĩ ra phải năng tiêu thụ nội địa, mà họ đã đưa ra hồi đại hội 11 của họ cách nay 5 năm. Nhưng ông Hồ Cẩm Đào và ông Ôn Gia Bảo không chịu chính sách này.

Cho đến khi Mỹ đánh rớt đồng đô la và buộc Trung Hoa phải mua thêm 800 tỷ đô la trái phiếu chính phủ hồi năm 2009 thì các lãnh đạo Trung Hoa mới giật mình là họ đã bị vào một chiếc thòng lọng kinh tế cơ bản mà ai cũng dễ hiểu là: "Khi một con nợ nợ ngân hàng 100 triệu đồng thì con nợ ấy sẽ sợ ngân hàng. Nhưng khi con nợ mắc nợ ngân hàng đến 100 tỷ thì lúc ấy ngân hàng lại lo sợ con nợ".

Tôi cho rằng sức mạnh Trung Hoa sẽ không còn như hiện nay trong 5 năm tới. Nhưng một Trung Hoa sụp đổ thì vô cùng khó, vì chuyên chính vô sản của chế độ cộng sản là vô song khó lòng bị lung lay, nếu các lãnh đạo cộng sản không tự tháo nó ra vì quyền lợi riêng tư của họ như ông Gorbachev vĩ đại của Liên Xô cũ.

Cheer,

13:34 Ngày 30 tháng 7 năm 2011

Du học sinh Việt tại Mỹ sẻ chia cách giữ mình

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/30745/du-hoc-sinh-viet-tai-my-se-chia-cach-giu-minh.html
16/07/2011
Những trải nghiệm của chàng sinh viên năm 3, đang học tại ĐH Brandeis đã từng bị “sốc” văn hóa, đứng trước cám dỗ ma túy, từng chứng kiến nhiều sinh viên tự đánh mất mình nơi xứ xa.

Nghe mẹ Hoa kể chuyện con trai du học Mỹ
Về tới Tokyo, 50 du học sinh tá túc ở chùa
'Du học về cũng bị cuốn theo chiều gió'

Phạm Minh Quang, hiện đang là SV năm 3, ĐH Brandeis, bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Bạn là Trưởng Ban tổ chức hội thảo du học VietAbroader vừa diễn ra vào sáng 16/7 tại Hà Nội.

Hội thảo du học Mỹ vừa diễn ra sáng nay tại Hà Nội nhận được nhiều quan tâm của học sinh, phụ huynh có nhu cầu.

Làm gì trước cú “sốc” về văn hóa?

Nhận thấy môi trường học về kinh tế phù hợp với mong ước, Minh Quang quyết định làm hồ sơ du học tại Mỹ. Nhưng vì tìm hiểu muộn nên cậu có sự chuẩn bị chưa kỹ càng về ngoại ngữ, thủ tục giấy tờ,…

Đặt chân tới đất nước xa xôi, nơi “thiên đường mơ ước” của nhiều người với sự đa dạng về sắc tộc, cuộc sống phóng khoáng khác hẳn với nền văn hóa đậm đà bản sắc, lối sống cộng đồng gắn bó ở VN đã khiến Minh Quang thực sự bị “sốc”. Một cú “sốc” về văn hóa.

Cảm giác như bị cô lập hay lạc lõng giữa biển người kéo theo nỗi nhớ nhà da diết là cảm xúc của cậu bạn lúc đó. “Khi ấy, mình cố gắng mở rộng cách suy nghĩ, hòa đồng và tham gia các CLB của các bạn Hoa Kỳ và các nước khác.

Điều đó đã giúp mình hình dung và phần nào hiểu nền văn hóa đa sắc tộc của Hoa Kỳ. Có thêm bạn mới mình không còn cảm giác bị cô lập nữa” – Minh Quang chia sẻ.

Phạm Minh Quang

“Cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội du học đang trở thành nhu cầu rất lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh, học sinh vì không tìm hiểu kỹ hoặc gặp vấn đề khi tiếp cận thông tin chưa được chọn lọc đã bị ảnh hưởng rất lớn tới chuyện học tập, sinh sống sau khi sang Mỹ”.

Những ví dụ được Minh Quang đưa ra như: phụ huynh không theo sát được đời sống con em mình; không hài lòng, thất vọng với đời sống du học sinh; vướng vào các tệ nạn xã hội, hoặc thua kém học tập vì lý do khách quan.

Lời khuyên được đưa ra là: Thông qua tham gia các diễn đàn, hội thảo, học sinh và người nhà có thể có được những thông tin mang tính định hướng, giúp đỡ chi tiết. Và càng chuẩn bị sớm, kỹ càng thì khả năng xảy ra những cú “sốc” sẽ được hạn chế.

Từng bị lôi kéo dùng ma túy, tệ nạn xã hội bủa vây

Mối lo nữa như Minh Quang chia sẻ chính là những tệ nạn xã hội: “Tự do cá nhân với một số bạn đồng nghĩa với việc sống buông thả, không chú ý tới cuộc sống của mình là một du học sinh.

Bản thân bạn đã từng biết các bạn ở VN rất có năng lực, có triển vọng, nhiều bạn tự tìm học bổng, không cần sự trợ giúp của gia đình nhưng khi sang Mỹ các bạn bị ảnh hưởng xấu, bị vướng vào những tệ nạn xã hội như nghiện ngập, mại dâm,…

Chia sẻ về trường hợp của bản thân, Minh Quang cho hay: “Các trường học ở Mỹ có điểm rất mạnh là tiệc tùng, điểm đã trở thành thương hiệu. Nhiều nơi được tổ chức lành mạnh, được hướng dẫn, có người bảo vệ, các bạn tới tham dự có ý thức.

Nhưng một số nơi trở nên quá sa đọa. Có lần mình gặp các bạn sinh viên hút cần sa trong bữa tiệc (việc này đôi khi rất bình thường với nhiều người tại đây). Các bạn hỏi có muốn thử không. Bản thân mình đã gặp rất nhiều khó khăn vì không muốn từ chối, muốn có thêm những người bạn. Tuy nhiên mình đã lịch sự xin phép và không thử”.

Mong được cống hiến cho đất nước

Giữa muôn vàn nỗi lo thì những buổi gặp mặt thường xuyên, đặc biệt là trong dịp nghỉ lễ, Tết thực sự là điều khiến các bạn du học sinh tại đây thêm vững tâm.

“Bọn mình nấu ăn chung, cùng nhau làm những việc đơn giản như làm cành đào từ các tờ giấy màu và cành lá thu lượm được. Mỗi lần gặp mặt như thế các thành viên sẽ chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm, giúp đỡ các thành viên” – Minh Quang kể lại.

Từ những hội thảo kinh doanh tại New York hay hội thảo du học tại quê nhà như thế đã giúp các thành viên thêm gần nhau hơn.

Cùng lúc học 3 chuyên ngành là Kinh tế, Quản trị kinh doanh, Công nghệ Thông tin, với nhiều cơ hội làm việc ở nước ngoài nhưng Minh Quang tâm sự bạn sẽ trở về làm việc, cống hiến cho đất nước sau khi tốt nghiệp ĐH tại Mỹ.

“Hiện kinh tế của VN ngày càng phát triển, cơ hội việc làm cho những du học sinh như mình là khá lớn. Hơn nữa nơi đây còn có gia đình mình nữa. Các cụ ta xưa vẫn nói “không đâu tốt như nhà mình” mà, phải không?”.

Văn Chung

Không nên quá chú tâm vào làm thêm Minh Quang cho hay: "Ở Mỹ, các ĐH luôn tạo điều kiện để bạn làm việc. Bản thân mình hiện đang trong nhóm sửa chữa, khắc phục sự cố máy tính cho trường. Nó giúp mình thêm kỹ năng chuyên ngành vừa có thêm tiền bạc chi tiêu hàng ngày. Tuy nhiên không nên quá chú tâm vào làm thêm. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập của bạn. Hơn thế bạn không có thời gian cho các hoạt động khác. Trải nghiệm về cuộc sống du học sẽ bị hạn chế nhiều".

Trong hội thảo vừa diễn ra sáng nay còn có sự tham gia chia sẻ kinh nghiệm “Bài luận xin học” (essay) khá thú vị của 2 gương mặt học sinh tiêu biểu là: Tôn Hà Anh (ĐH Harvard) và Nguyễn Phương Linh (ĐH Yale) cùng là dân chuyên Anh, học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam (Hà Nội). Clip chia sẻ của 2 bạn về cách viết essay sẽ được VietNamNet gửi tới bạn đọc trong thời gian sớm nhất.

Lời than vãn của một phóng viên

09-11-2010 12:59

Mấy hôm nay tôi đang phải tự nhìn lại, xem mình có đang khe khắt, đòi hỏi cao quá ở nền báo chí nước nhà không - trong khi tôi không hề ở cương vị lãnh đạo, quản lý, và do vậy chả có tí tư cách nào để nghiêm khắc đối với lực lượng chiến sĩ trên mặt trận văn hóa-tư tưởng cả.

Sau vài buổi suy nghĩ, đến hôm nay thì tôi chính thức thừa nhận: rõ ràng là nhiều người trong chúng ta, trong đó có tôi, đòi hỏi quá cao ở báo chí, và nhất là đang giữ một cái nhìn hết sức bi quan. Thật chẳng nên chút nào. Cái này nhà văn Nam Cao nói từ lâu rồi: “Vẫn giữ đôi mắt ấy để nhìn đời thì càng đi nhiều, càng quan sát lắm, người ta chỉ càng thêm chua chát và chán nản”.

Tất nhiên là điều gì cũng có lý do của nó. Vừa rồi tôi có may mắn được tham dự một hội nghị quốc tế rất lớn ở Việt Nam, với tư cách phóng viên. Phải nói là cứ mỗi lần sánh vai cùng các phóng viên nước ngoài, nhất là phương Tây, trong các sự kiện như thế này, là một lần mặc cảm tự ti trong tôi lại trỗi dậy bừng bừng.

Không tự ti làm sao được khi mà, các bạn cứ tưởng tượng, tại mỗi cuộc phỏng vấn (ở họp báo chính thức hay là “quây đánh úp” bên lề, ngoài hành lang, xó xỉnh nào đó), có một hiện tượng phổ biến thế này: Phóng viên Tây tranh thủ hỏi nhân vật tất cả những gì mà họ có thể hỏi được, từ tranh chấp lãnh thổ ở khu vực biển xyz, vấn đề lạm phát ở nước này, tới bầu cử ở nước kia, nhân quyền ở nước kia nữa, quan điểm của nước nọ về những chuyện như thế v.v., tóm lại là chúng tận dụng cơ hội để moi đủ thông tin từ nhân vật, “dùng như phá”. Trong khi ấy, phóng viên ta nói chung (vâng, “nói chung” thôi ạ, nghĩa là cũng có những ngoại lệ) thường ưa thích hỏi các câu như là: “Ông/ Bà đánh giá thế nào về vai trò chủ tịch ASEAN của Việt Nam trong năm qua?”. Có trường hợp, một học giả nước ngoài đang trả lời phỏng vấn về các vấn đề chính trị khu vực và thế giới, một phóng viên của ta chĩa micro vào hỏi: “What do you think of Vietnamese ladies?” (Ông nghĩ gì về phụ nữ Việt Nam?). Ông học giả tí nữa tụt huyết áp.

Một lần bí nhân vật quá, tôi đè phóng viên Tây ra hỏi:

- Ông đánh giá thế nào về vai trò chủ tịch ASEAN của Việt Nam trong năm qua?

Hắn nhìn tôi, khủng khỉnh:

- Đã bao giờ các bạn không thành công chưa?

Tôi phải điều chỉnh lại hắn ngay, không thể chấp nhận thái độ ấy và sự sai lệch về nhận thức ấy.

- Không phải thế. Chúng tôi có thất bại chứ. Nhưng thất bại luôn là tạm thời.

Hắn gật đầu:

- Đúng vậy. Và cuối cùng các bạn luôn chiến thắng.

Tôi bỏ qua cho hắn. Tuy nhiên tại các cuộc phỏng vấn, những câu hỏi kiểu “ông/ bà đánh giá thế nào về…/ nghĩ gì về…” vẫn luôn vang lên.

Tất nhiên là tôi muốn tìm kiếm những câu hỏi khác, hay hơn, thú vị hơn, đa dạng hơn, sâu sắc hơn, nhất là khi một nhân vật nổi tiếng trên chính trường thế giới đã có mặt tại Việt Nam: Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton. Chúng tôi thảy đều muốn tranh thủ cơ hội nhiều năm có một này để hỏi bà ngoại trưởng nhiều câu giá trị. Nhưng mà, nhưng mà, nhưng mà… đến đây mới kinh hoàng nhận thấy là… không hiểu người khác thế nào, chứ tôi chẳng biết hỏi bà cái gì cả.

Trước giờ họp báo, trong lòng hoang mang lo sợ, tôi thì thào trao đổi với một vài phóng viên khác và được biết là mọi người đều có chung tình trạng đó với tôi: chẳng biết hỏi Hillary cái gì. Mà kể ra cũng khó thật. Hàng trăm phóng viên đến từ hàng chục, hàng trăm cơ quan báo đài trong nước và nước ngoài, xúm xít cả vào một cuộc họp báo không đầy một giờ đồng hồ, hỏi thế nào được, hỏi gì mà hỏi.

Nhưng một thực tế đáng báo động, không thể chối cãi, là, khi chúng tôi ngồi tưởng tượng với nhau: “Giả sử cho mày được ngồi cùng với bà Hillary Clinton, một mình mày thôi, và một mình bà ấy, trong một căn phòng, khoảng hai tiếng đồng hồ, thích hỏi gì thì hỏi, báo đăng tuốt. Mày sẽ hỏi bà ấy những gì?”. Chúng tôi đều tịt mít.

Đã tưởng tượng thì tưởng tượng luôn thể. Khi nhà báo không biết hỏi gì thì hãy tìm đến những người mà nhà báo luôn phải dựa vào, những người mà vì họ, nhà báo phục vụ: độc giả. Tôi nói với các bạn rằng, nếu bí quá, trước khi vào phòng phỏng vấn, tôi sẽ ra đường gặp một vài khán giả để nhờ họ gợi ý.

Tôi nghĩ tôi sẽ ra ngoài đường, gặp một thanh niên, cái cậu tóc nhuộm vàng xuộm, vừa ngồi ở quán game online ấy. Khiếp, người đâu mà tay chân cứ gọi là nhoay nhoáy, mình đứng sau lưng cậu ta ngó vào màn hình mà hoa hết cả mắt. “Địt… địt…” - cậu vừa nhấn chuột, vừa nhấn mạnh tiếng ấy từ trong mũi. Chờ mãi cậu ta mới ra ngoài đường. Tôi sẽ vội vã chặn cậu lại, hỏi cậu quan tâm, muốn biết điều gì về Hillary Clinton, và tôi sẽ đặt câu hỏi với bà ấy, một lát nữa đây.

Cậu thanh niên hẳn là sẽ đứng đực, trợn mắt nhìn tôi hoa chân múa tay, giải thích đi giải thích lại. Rồi cậu bỏ đi sau hai từ cộc lốc:

- Đéo biết.

Hỏng. Cháy vở. Tôi lắc đầu, quyết định phải tìm người khác. Tôi sẽ ra đường, chờ một toán nhân viên đi ra từ một công sở lịch sự nào đó. Nhân viên văn phòng chắc hẳn là tao nhã hơn, hiểu biết hơn. À, đây, kia rồi, mau mau…

Một toán thanh nữ và phụ nữ xuất hiện trên hè phố. Tôi sẽ vội vã bám theo họ, làm thân với một chị có vẻ mặt hiền lành nhất trong số họ, năn nỉ, nhờ vả chị vận động cả nhóm giúp.

Chị ấy sẽ đỏ mặt lên, rồi bảo: “Thôi, chị chả biết hỏi gì đâu”.

“Thì chị cứ cố đi mà. Chị giúp em. Chị thích biết cái gì ở Hillary Clinton?”.

“Thì… bà ấy có xinh không?”

“Ơ… em không biết, em chưa gặp mà. Chắc cũng giống như trên ti-vi”.

“Hỏi xem bà ấy hay mặc đồ gì?” – một chị nói chen vào.

“Không, hỏi bà ấy nghĩ gì về tà áo dài Việt Nam ấy” – một chị khác, mạnh dạn hơn.

“Nhanh gọn nhất là hỏi xem một ngày của bà ấy như thế nào” – một chị khác nữa, đặt câu hỏi có vẻ báo chí nhất.

Ừ, kể cũng hay. Nhưng mà… chưa đủ. Hỏi thế thì dễ quá, các báo khác tranh cướp hết phần mất.

“Tiếp đi chị, nữa đi chị” – tôi năn nỉ.

Bây giờ chúng tôi đã có vẻ thân nhau hơn. Các chị gợi ý cho tôi hỏi thêm nhiều, ví dụ Hilary nghĩ gì về Việt Nam, về món phở Việt, ấn tượng đầu tiên của bà ấy khi đặt chân đến đây, v.v. Nhưng có vẻ vẫn thiêu thiếu, vẫn chưa đi đúng trọng tâm…

“Hay là hỏi xem một tuần bà ấy “làm nhau” với chồng mấy lần, há há há…” – các chị cười rú lên.
.....

Thế này thì dùng thế nào được. Tôi quyết định tìm tới nhà một học giả.

“Hỏi xem quan điểm của Mỹ về Trung Quốc. Hỏi xem Mỹ có định sử dụng Việt Nam để cân bằng quyền lực và ảnh hưởng ở Đông Nam Á, làm bàn đạp chống Trung Quốc không…”.

Chết. Chết dở. Tôi chắp tay lạy: “Bác, bác bình tĩnh. Bác xem thế nào chứ đặt câu hỏi thế thì bài cháu làm sao mà đăng được”.

“Kìa, thế sao mày bảo cứ hỏi thoải mái, thích hỏi gì thì hỏi, đăng tuốt?”.

À nhỉ, tôi quên. Đề bài ra điều kiện là “thích hỏi gì thì hỏi, đăng tuốt” mà. Quán tính của cuộc đời bị buộc dây khiến người ta dù được cởi trói rồi mà vẫn cảm thấy vương vướng… Tôi vừa đưa tay xoa cổ, vừa nói với bác: “Vâng, cháu quên mất. Bác cứ tiếp tục đi ạ”.

“Hỏi xem Mỹ nghĩ thế nào về chính sách tỷ giá, tài nguyên môi trường của Trung Quốc. Địa vị của Trung Quốc đã, đang và sẽ thay đổi như thế nào và ảnh hưởng ra sao tới Việt Nam? Mỹ dự đoán quan hệ Việt-Trung sẽ ra sao…”.

“Ấy, bác ơi” - tôi khổ sở - chúng ta đang nói về Mỹ cơ mà”.

“Thì đấy, hỏi về Mỹ thì đấy, những vấn đề liên quan tới Trung Quốc bây giờ là quan trọng nhất. Trung Quốc là một siêu cường đang nổi lên, đóng một vai trò ngày càng lớn trong khu vực và trên thế giới… blah blah blah….”.

Tôi ra về, chẳng thu được gì.

Đấy, các bạn, nhiều bạn cứ chê báo chí, cứ mắng phóng viên ngu dốt. Tôi chả dám cãi. Nhưng mà các bạn có khi nào thông cảm với bi kịch của chúng tôi không: Thật tình là bây giờ nếu có được tự do đặt câu hỏi và chọn đề tài để viết, chúng tôi cũng chả biết hỏi gì viết gì ấy chứ, và sau đó thì biết độc giả nào sẽ đọc?

“Ở lâu trong cái khổ, Mỵ quen khổ rồi”.

http://www.vietinfo.cz/cung-suy-ngam/loi-than-van-cua-mot-phong-vien-.html